Ο θεσμός, «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός» του Υπουργείου Πολιτισμού, επιστρέφει το 2026, για έβδομη χρονιά, έχοντας γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτιστικού χάρτη της χώρας. Η θεματολογία του θεσμού, που φέτος μεγαλώνει ακόμη περισσότερο, έχει ως σημείο εκκίνησης τον περίφημο στίχο από τον Δύσκολο του Μενάνδρου «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ὅταν ἄνθρωπος ᾖ» (Πόσο ωραίος-ώριμος- είναι ο άνθρωπος όταν πραγματικά είναι άνθρωπος).
Στο πλαίσιο αυτό, το Μουσείο Γέσιου «Ο Μακεδονικός Αγώνας και η Έδεσσα» υπογράφει μια πρωτότυπη καλλιτεχνική πρόταση, η οποία παρουσιάζεται στις 5 και 6 Αυγούστου 2026 στον Αρχαιολογικό Χώρο Λόγγου Έδεσσας.
Η μουσική εγκατάσταση Πόλεμος και «Ειρήνη;» αποτελεί μια πολυδιάστατη δημιουργία με σύλληψη ιδέας, μουσική σύνθεση και καλλιτεχνική επιμέλεια της Ευαγγελίας Βελλή-Κοσμά, σύνθεση και σχεδιασμό ηχοτοπίου του Θάνου Νικολόπουλου και σκηνοθεσία – κινησιολογία του Παύλου Μελικίδη. Η εγκατάσταση συνυπογράφεται από τον Θάνο Νικολόπουλο και την Ευαγγελία Βελλή-Κοσμά, ενώ το κείμενο και η καλλιτεχνική επιμέλεια φέρουν την υπογραφή της Ευαγγελίας Βελλή-Κοσμά και του Παύλου Μελικίδη.
Επί σκηνής ερμηνεύουν η Αγγελική Παντελεάκου και ο Παύλος Μελικίδης, ενώ συμμετέχουν οι μουσικοί Κωνσταντίνος Παπαχρήστου (τρομπέτα) και Ευαγγελία Βελλή-Κοσμά (έγχορδα, κρουστά, φωνή). Στη στούντιο ηχογράφηση συμμετέχουν η Παιδική Χορωδία «Musicart» (διεύθυνση χορωδίας: Μαρία Καραγιάννη), το Νέο Ωδείο Κοζάνης και η Μυρτώ Λαζαρίδου (πιάνο). Την εικαστική επιμέλεια υπογράφει ο Πάρης Χατζηγιάννης.
Σχετικά με την εγκατάσταση:
Τι απομένει όταν ο πόλεμος καταλαμβάνει τον κόσμο; Τι μπορεί να επιβιώσει μέσα στα ερείπια της ιστορίας; Και πόση δύναμη διαθέτει ακόμη η αγάπη απέναντι σε μια πραγματικότητα που επαναλαμβάνει αδιάκοπα τη βία;
Η μουσική εγκατάσταση Πόλεμος και «Ειρήνη;» προσεγγίζει τον πόλεμο όχι ως ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός, αλλά ως μια διαχρονική ανθρώπινη συνθήκη που διασχίζει τους αιώνες και επιστρέφει διαρκώς με διαφορετικά πρόσωπα. Μέσα από τους ήχους και την κίνηση, η εγκατάσταση μεταμορφώνει τον αρχαιολογικό χώρο του Λόγγου Έδεσσας, σε τόπο μνήμης και εμπειρίας, όπου ο θεατής καλείται να εγκαταλείψει τον ρόλο του παρατηρητή και να γίνει συμμέτοχος μιας ζωντανής διαδρομής.
Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η ιστορία δύο νέων ανθρώπων που συναντιούνται και ερωτεύονται μέσα σε έναν χώρο εγκλεισμού. Ερωτεύονται; Απέναντί τους ορθώνεται ο ίδιος ο Πόλεμος, ως μια ακατάβλητη δύναμη που επιχειρεί να καθορίσει τις ζωές, τις επιθυμίες και τη μνήμη. Ωστόσο, ακόμη και μέσα στο σκοτάδι, η ανθρώπινη ανάγκη για ελευθερία, συνύπαρξη και αγάπη επιμένει να αναζητά διέξοδο.
Μέσα από μουσικά ηχοτοπία, ζωντανές ερμηνείες και τη συμμετοχή του κοινού, η εγκατάσταση αναπτύσσει έναν διάλογο ανάμεσα στην καταστροφή και την ελπίδα, τη βία και την τρυφερότητα, τη λήθη και τη μνήμη. Οι εικόνες και οι ήχοι δεν αφηγούνται μια συγκεκριμένη ιστορία· λειτουργούν ως θραύσματα πολλών ιστοριών, ως απόηχοι ανθρώπων που έζησαν, αγάπησαν, χάθηκαν ή επέζησαν μέσα στις μεγάλες και μικρές συγκρούσεις του κόσμου.
Το έργο δεν αναζητά απαντήσεις. Δημιουργεί έναν χώρο συνάντησης με τα ερωτήματα. Έναν τόπο όπου η ειρήνη δεν παρουσιάζεται ως βεβαιότητα αλλά ως διαρκές ζητούμενο· ως μια εύθραυστη κατάσταση που δοκιμάζεται ξανά και ξανά από την ιστορία. Σε μια εποχή όπου οι εικόνες του πολέμου παραμένουν οδυνηρά παρούσες, το Πόλεμος και «Ειρήνη;» επιχειρεί να μετατρέψει την καλλιτεχνική εμπειρία σε πεδίο στοχασμού, συγκίνησης και συλλογικής μνήμης.
Ίσως, τελικά, μέσα σε αυτή τη διαδρομή, να αναγνωρίσουμε κάτι βαθιά οικείο: την επίμονη ανάγκη του ανθρώπου να αγαπά, να θυμάται και να ελπίζει, ακόμη και όταν όλα γύρω μοιάζουν να καταρρέουν.
Η παραγωγή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος του θεσμού του Υπουργείου Πολιτισμού “Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός 2026”.
Συντελεστές
Μουσική σύνθεση – Σύλληψη ιδέας: Ευαγγελία Βελλή-Κοσμά Σύνθεση και σχεδιασμός ηχοτοπίου: Θάνος Νικολόπουλος
Μουσική εγκατάσταση: Θάνος Νικολόπουλος, Ευαγγελία Βελλή-Κοσμά Κείμενο – Καλλιτεχνική επιμέλεια: Ευαγγελία Βελλή-Κοσμά, Παύλος Μελικίδης Σκηνοθεσία – Κινησιολογία: Παύλος Μελικίδης
Ερμηνευτές: Αγγελική Παντελεάκου, Παύλος Μελικίδης
Μουσικοί επί σκηνής: Κωνσταντίνος Παπαχρήστου (τρομπέτα), Ευαγγελία Βελλή-Κοσμά (έγχορδα, κρουστά, φωνή)
Μουσικοί στούντιο: Παιδική Χορωδία «Musicart» (διεύθυνση χορωδίας: Μαρία Καραγιάννη), Νέο Ωδείο Κοζάνης, Μυρτώ Λαζαρίδου (πιάνο)
Εικαστική επιμέλεια: Πάρης Χατζηγιάννης
Παραγωγή: ΑΜΚΕ Μουσείο Γέσιου «Ο Μακεδονικός Αγώνας και η Έδεσσα»
