Με επιτυχία ξεκίνησε στην Ελλάδα το διεθνές πρόγραμμα CHAMPS (Children Amplified Prevention Services) του ΟΗΕ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), με συντονιστή φορέα τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ). Πρόκειται για μια καινοτόμο διεθνή πρωτοβουλία συστημικών παρεμβάσεων πρόληψης, που στοχεύει στην ενίσχυση των επιστημονικά τεκμηριωμένων παρεμβάσεων για παιδιά και εφήβους, από τη γέννηση έως και την ενηλικίωση, μέσα από ολιστική προσέγγιση, διατομεακή συνεργασία και ανταλλαγή επιστημονικών γνώσεων και καλών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών.
Το CHAMPS εισάγει ένα δομημένο και μακροπρόθεσμο πρότυπο μοντέλο πρόληψης με επίκεντρο το παιδί, καλύπτοντας όλα τα στάδια ανάπτυξης και τα περιβάλλοντα του παιδιού (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα και πολιτεία) και συμβάλλει στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων και την πρόληψη πολλαπλών παραγόντων κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η παραβατικότητα, η σχολική διαρροή, ο κοινωνικός αποκλεισμός και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Παράλληλα, το CHAMPS ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατικών φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης, ΜΚΟ, ερευνητικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και διεθνών οργανισμών, εφαρμόζοντας διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, σύμφωνα με τα πρότυπα του UNODC και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Στο πλαίσιο της υλοποίησης του προγράμματος στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε η συνάντηση εργασίας της Εθνικής Οργανωτικής Επιτροπής στην Αθήνα.
Ο Υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, αρμόδιος για την Ψυχική Υγεία και τις Εξαρτήσεις, τόνισε ότι η θεσμική και ενιαία πρόληψη αποτελεί βασικό πυλώνα της δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως η έγκαιρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη παρέμβαση είναι καθοριστική για την προστασία των νέων από τις εξαρτήσεις και την παραβατικότητα. Παράλληλα, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του νέου εθνικού φορέα ΕΟΠΑΕ, ο οποίος, με το σύνολο των υπηρεσιών και δομών που διαθέτει, διασφαλίζει την ενιαία εφαρμογή σύγχρονων και αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και υποστηρίζει την υλοποίηση καινοτόμων διεθνών προγραμμάτων, όπως το CHAMPS του ΟΗΕ, με βάση διεθνή πρότυπα και επιστημονικά δεδομένα.
Ο Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και Πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ κ. Αθανάσιος Θεοχάρης σημείωσε την αναγκαιότητα για θεσμική, σύγχρονη, επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση στην πρόληψη, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «Το CHAMPS δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα αποτελεί μια ουσιαστική αλλαγή του προτύπου Πρόληψης που εφαρμοζόταν μέχρι σήμερα. Αποτελεί στρατηγική επιλογή πρόληψης. Απώτερος στόχος του είναι η ενίσχυση της ψυχικής, κοινωνικής και συναισθηματικής ανθεκτικότητας των παιδιών από τη γέννηση έως και την εφηβεία, με σκοπό την πρόληψη της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλων συμπεριφορών υψηλού κινδύνου. Τα παιδιά πλέον δεν αντιμετωπίζονται ως παθητικοί αποδέκτες παρεμβάσεων, αλλά ως ενεργοί συμμέτοχοι, ως οι αυριανοί «πρωταθλητές», ως οι αυριανοί “CHAMPS”.»
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Dr. Wadih Maalouf, Παγκόσμιος Συντονιστής Προγραμμάτων Πρόληψης του UNODC, ο οποίος παρουσίασε τη φιλοσοφία, τη δομή και τη στρατηγική σημασία του CHAMPS.
Η Πάτρα επιλέχθηκε ως περιοχή πιλοτικής εφαρμογής λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών που συνιστούν παράγοντες κινδύνου για τα παιδιά και τους νέους, όπως η διακίνηση ναρκωτικών μέσω του λιμανιού και οδικών αξόνων, η σχολική διαρροή και τα περιστατικά χρήσης/διακίνησης ουσιών εντός σχολικού περιβάλλοντος, η ύπαρξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, αλλά και θεσμοί, όπως το Καρναβάλι. Επιπρόσθετα, στην πόλη της Πάτρας παρατηρούνται αυξημένα αιτήματα για θεραπεία αναφορικά με τις εξαρτήσεις, αλλά και καταγράφονται σχετικά υψηλά ποσοστά παραβατικότητας από ανηλίκους.
Ουσιαστικά το πρόγραμμα CHAMPS στην Πάτρα έρχεται για να ενώσει όλα τα περιβάλλοντα (οικογένεια, σχολείο, κοινότητα, πολιτεία) σε ένα καλά οργανωμένο και συντονισμένο σύστημα, στο οποίο όλα τα μέρη συνεργάζονται, εντοπίζουν κενά και δυσλειτουργίες και θέτουν τις προτεραιότητες για την προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των παιδιών και των νέων και της ανθεκτικότητάς τους απέναντι στις κοινωνικές προκλήσεις.
Εφαρμόζοντας ένα διεθνώς αναγνωρισμένο και βιώσιμο πρότυπο πρόληψης, το οποίο μελλοντικά μπορεί να επεκταθεί σε όλη τη χώρα, στοχεύουμε στην καλύτερη ένταξη των παιδιών και των εφήβων στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Με το CHAMPS, η Ελλάδα επενδύει στην πρόληψη και την ψυχοκοινωνική υγεία των παιδιών και των νέων, διαμορφώνοντας ένα ασφαλέστερο, υγιέστερο και πιο ανθεκτικό κοινωνικό μέλλον.
