Η δεύτερη ημέρα του 4ου Φεστιβάλ Χορού και Λαογραφίας στις Εργατικές Κατοικίες (Σμαρέκα)
Μια ακόμη ξεχωριστή βραδιά έζησε η Έδεσσα, στο πλαίσιο του 4ου Φεστιβάλ Χορού και Λαογραφίας της Εδεσσαϊκής Λαογραφικής Εστίας, αυτή τη φορά μακριά από το κέντρο και συγκεκριμένα στην περιοχή των Νέων Εργατικών Κατοικιών, στο πρώην Κτηματολόγιο.
Μια γειτονιά που δεν έχει ίσως την αναβάθμιση και την προσοχή που θα έπρεπε, για λίγες ώρες άλλαξε εικόνα. Ζωντάνεψε. Οι κάτοικοι βγήκαν στα μπαλκόνια, παρακολούθησαν, χειροκρότησαν και έγιναν μέρος μιας μεγάλης γιορτής πολιτισμού.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα του συγκεκριμένου φεστιβάλ: ο πολιτισμός δεν πρέπει να μένει σε κλειστές αίθουσες και σε κεντρικές πλατείες. Πρέπει να πηγαίνει στις γειτονιές, στους ανθρώπους και εκεί όπου η καθημερινότητα έχει πολλές φορές κλείσει τους κατοίκους στον εαυτό τους.
Η βραδιά ξεκίνησε με μια όμορφη πατινάδα. Χορευτές και μουσικοί περπάτησαν στους δρόμους των Εργατικών Κατοικιών, κάνοντας μια μεγάλη γύρα στη γειτονιά. Οι κάτοικοι έβγαιναν στα μπαλκόνια και χειροκροτούσαν, ενώ η ζωντανή μουσική έδινε έναν ξεχωριστό τόνο.
Από τη Σερβία στην Έδεσσα
Στη δεύτερη ημέρα του Φεστιβάλ συμμετείχαν και οι δύο φιλοξενούμενοι σύλλογοι από τη Σερβία, που βρίσκονται στην Έδεσσα και τιμούν με την παρουσία τους τη φετινή διοργάνωση.
Ο KUD Mihajlovac, από το ομώνυμο χωριό κοντά στο Σμεντέρεβο της Σερβίας, ιδρύθηκε το 1905 και έχει ως βασική αποστολή τη διατήρηση και μετάδοση των χορών, των τραγουδιών και των εθίμων της Šumadija, της Pomoravlje αλλά και άλλων περιοχών της Σερβίας.
Παράλληλα, σημαντική είναι η παρουσία της Σερβο-ελληνικής Πολιτιστικής Kantakuzina Sa Ga Po και Καλλιτεχνικής Εταιρείας από το Σμεντέρεβο, που ιδρύθηκε το 2013 και έχει ως στόχο τη διατήρηση, προστασία και προβολή της αυθεντικής λαϊκής τέχνης της σερβικής και ελληνικής παράδοσης.
Το όνομα «Καντακούζινα» συνδέεται με την Ελλάδα και συγκεκριμένα με τη βυζαντινή οικογένεια των Καντακουζηνών.
Ο σύλλογος έχει αναπτύξει σημαντικές σχέσεις με την Ελλάδα και έχει αδελφοποιηθεί με τρεις ελληνικούς πολιτιστικούς συλλόγους από τη Λεπτοκαρυά, τη Βελεστίνα και την Έδεσσα.
Οι Σέρβοι χορευτές παρουσίασαν γρήγορους και εντυπωσιακούς χορούς, με το κοινό να ανταποκρίνεται αυθόρμητα με χειροκροτήματα.
Και κάπου εκεί, μέσα σε μια γειτονιά της Έδεσσας, έγινε ακόμη πιο καθαρό πως αυτά που ενώνουν τους λαούς είναι πολύ περισσότερα από αυτά που τους χωρίζουν.
Ο χορός, η μουσική, η παράδοση και ο πολιτισμός δεν χρειάζονται μετάφραση.
Η «Πουγκατσιά» και οι τοπικές μας παραδόσεις
Στη συνέχεια παρουσιάστηκε ο Αιγαί Χορευτικός Όμιλος Έδεσσας.
Με ανθρώπους που αγαπούν πραγματικά την παράδοση και μέσα από συνεχή έρευνα στα ήθη και τα έθιμα του τόπου, ο σύλλογος έχει ως στόχο τη διάσωση, τη διατήρηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Στη σημερινή εκδήλωση παρουσίασε το έθιμο της «Πουγκατσιάς», ένα ιδιαίτερο γαμήλιο έθιμο της περιοχής του λεκανοπεδίου της Βεγορίτιδας, με επίκεντρο την Άρνισσα.
Η «Πουγκατσιά» γινόταν την Κυριακή του γάμου, στο σπίτι της νύφης, λίγο πριν εκείνη φύγει για την εκκλησία. Τα μπρατίμια του γαμπρού χόρευαν κρατώντας την ψηλά στο ένα χέρι και σε κάθε στροφή του χορού άλλαζε ο μπράτιμος.
Στο τέλος την έσπαγαν στα τέσσερα, σχηματίζοντας έναν σταυρό, και τη μοίραζαν στους νέους και τις νέες. Πολλοί κρατούσαν τα κομμάτια κάτω από το μαξιλάρι, με την ελπίδα να ονειρευτούν τον μελλοντικό τους σύντροφο.
Η «Πουγκατσιά» ήταν πασπαλισμένη με ζάχαρη, ώστε η ζωή των νεόνυμφων να είναι γλυκιά, ενώ στην κορυφή της σχηματιζόταν πάντοτε ένας σταυρός.
Μια βραδιά που έφερε τους ανθρώπους κοντά
Η μουσική, οι χοροί και τα έθιμα συνεχίστηκαν, ενώ η τοπική ορχήστρα πραγματικά έδωσε τον δικό της παλμό στη βραδιά.
Οι άνθρωποι του Αιγαί στη συνέχεια κέρασαν τον κόσμο ρακή και στραγάλια, ενώ οι χορευτές και οι χορεύτριες είχαν ετοιμάσει με αγάπη παραδοσιακά εδέσματα και πίτες. Υπήρχαν επίσης χυμοί, πορτοκαλάδες και νερά, σε συμβολικές τιμές, με σκοπό την ενίσχυση της «Γλυκιάς Δύναμης», του νεοσύστατου συλλόγου που ξεκίνησε δυναμικά τη δράση του και στηρίζει ανθρώπους που έχουν ανάγκη.
Και εδώ αξίζει να σταθούμε λίγο στην Εδεσσαϊκή Λαογραφική Εστία.
Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά οι εθελοντές της αποδεικνύουν ότι ένας πολιτιστικός σύλλογος μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα από το να διοργανώνει απλώς χορευτικές εκδηλώσεις.
Υπάρχει μια μεγάλη παρέα ανθρώπων που αγαπιούνται, συνεργάζονται και έχουν αναπτύξει μεταξύ τους μια χημεία που δύσκολα περιγράφεται. Όλα ετοιμάστηκαν από τους εθελοντές, μαζί με τους πολιτιστικούς συλλόγους που συμμετείχαν, με μεράκι και προσωπική δουλειά.
Και η Εδεσσαϊκή Λαογραφική Εστία έχει αποδείξει όλα αυτά τα χρόνια ότι ο πολιτισμός μπορεί να συνδυάζεται και με την κοινωνική προσφορά, στηρίζοντας φορείς και ανθρώπους που πραγματικά χρειάζονται βοήθεια.
Οι άνθρωποι πίσω από αυτή τη μεγάλη προσπάθεια
Δεν θα μπορούσαμε να μην αναφερθούμε στον Θωμά Ουζούνη και τον Πέτρο Προφητηλιώτη, δύο ανθρώπους που έχουν τον πολιτισμό μέσα στην καρδιά τους και κάθε χρόνο καταφέρνουν να δημιουργούν γέφυρες ανάμεσα σε λαούς, ανθρώπους και παραδόσεις.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους η Ελένη Λαζάρου, που για το EdessaNews παραμένει η αντιδήμαρχος Πολιτισμού της καρδιάς μας, ένας άνθρωπος με εσωτερικό πολιτισμό και μια παιδική ψυχή γεμάτη αγάπη για τον πολιτισμό, η οποία μάλιστα διασκέδασε και χόρεψε μαζί με τον κόσμο.
Παρούσες ήταν επίσης η αντιδήμαρχος Βεγορίτιδας Μελπομένη Μπόγια, ο αντιδήμαρχος Πρασίνου Τρύφων Νίκου, η τοπική σύμβουλος Μαρία Παππά, που στηρίζει έμπρακτα τις πολιτιστικές δράσεις του Δήμου, καθώς και ο τοπικός σύμβουλος Ηλίας Κωνσταντινίδης, ο οποίος αθόρυβα και ουσιαστικά βρίσκεται κοντά στα πολιτιστικά δρώμενα.
Το EdessaNews ήταν και πάλι εκεί
Το έχουμε γράψει και θα το ξαναγράψουμε.
Το EdessaNews είναι παρόν και στις τέσσερις χρονιές του Φεστιβάλ και όλες τις ημέρες του.
Όχι για μία ημέρα. Όχι μόνο για την κεντρική εκδήλωση.
Γιατί όταν ένας θεσμός παίρνει τον πολιτισμό και τον πηγαίνει στις γειτονιές της Έδεσσας, όταν βγάζει τους ανθρώπους στα μπαλκόνια τους, όταν κάνει μια γειτονιά να χαμογελά και να ξανασμίγει, αξίζει να καταγραφεί.
Και απόψε είδαμε κάτι πολύ όμορφο.
Είδαμε Έδεσσα και Σερβία να συναντιούνται μέσα από τον χορό.
Είδαμε διαφορετικές παραδόσεις να γίνονται μία μεγάλη παρέα.
Είδαμε μια γειτονιά να ζωντανεύει.
Και είδαμε για ακόμη μία φορά πως ο πολιτισμός, όταν γίνεται με αγάπη και εθελοντισμό, δεν είναι απλώς μια εκδήλωση. Είναι δύναμη που ενώνει ανθρώπους.
Πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους χορευτές και τις χορεύτριες, στους δύο σερβικούς συλλόγους, στον Αιγαί, στην Εδεσσαϊκή Λαογραφική Εστία, στους μουσικούς, στους εθελοντές, στους διοργανωτές και φυσικά σε όλους τους κατοίκους της γειτονιάς που άνοιξαν τα μπαλκόνια και τις καρδιές τους.
Καλώς να ορίσετε φίλοι μας και σας ευχαριστούμε που ήρθατε στην όμορφη Έδεσσα.
Γιατί τελικά, μπορεί να μιλάμε διαφορετικές γλώσσες.
Όταν όμως αρχίζει ο χορός, καταλαβαινόμαστε όλοι.
